520 Milyon Yıllık Fosil, Kafadanbacaklıların Yüzmeyi Nasıl Öğrendiğini Ortaya Çıkardı

Uluslararası bir araştırmacı ekibi, Güney Çin‘de kafadanbacaklıların yüzdürme kuvvetinin evrimsel kökenlerine ışık tutan 520 milyon yıllık bir fosil keşfetti. Eoceras shaanxiense adı verilen ve sadece birkaç milimetre boyundaki bu minik örnek, antik deniz canlılarının su ve gaz dengesini düzenlemesini sağlayarak okyanustaki hareket biçimlerini kökten değiştiren bilinen en eski sifunkülü (siphuncle) barındırıyor.

Kambriyen Patlaması’nın Sırlarını Çözmek

29 Temmuz 2026 tarihinde Nature dergisinde yayımlanan çığır açıcı çalışma, Chang’an Üniversitesi‘nden Junfeng Guo liderliğinde; Çin Bilimler Akademisi Nanjing Jeoloji ve Paleontoloji Enstitüsü‘nden Bing Pan ve Bristol Üniversitesi‘nden Jakob Vinther gibi isimlerin katılımıyla gerçekleştirildi. Shuijingtuo Formasyonu‘ndan çıkarılan 32 korunmuş mikrofosil, sifunkül taşıyan kafadanbacaklıların tarihini yaklaşık 30 milyon yıl geriye çekerek Kambriyen Patlaması dönemindeki kritik bir boşluğu dolduruyor.

Biyolojik Safra Sistemi

Ahtapotlar, kalamarlar, mürekkep balıkları ve nautiluslar gibi modern kafadanbacaklıların tümü, su sütununda yükselip alçalmayı kontrol etmek için gelişmiş mekanizmalara güvenir. Yeniden incelenen Eoceras fosilleri, daha yaşlı kabuklu hayvanlar ile modern türler arasında ara bir evrimsel aşama ortaya koyuyor. Gelişmiş taramalı elektron mikroskobu (SEM) ve mikro-bilgisayarlı tomografi (mikro-CT) kullanan bilim insanları, ilkel bir biyolojik safra görevi gören bu segmentli tüpün, milimetre boyutundaki bu antik avcıların ilk kez deniz tabanından yükselmesine olanak tanıdığını doğruladı.