James Webb Uzay Teleskobu‘nu (JWST) kullanan gökbilimciler, Samanyolu galaksisinin merkezindeki Sagittarius A* süper kütleli kara deliğine yalnızca 0,55 ışık yılı uzaklıktaki yaşlanan bir yıldızın etrafında su ve kozmik toz tespit ederek çığır açan bir keşfe imza attı. Astronomy & Astrophysics dergisinde 11 Ağustos‘ta yayımlanan araştırma, galaksi merkezlerindeki aşırı radyasyona rağmen moleküler maddelerin hayatta kalıp kalamayacağına dair uzun süredir geçerli olan varsayımları sarsıyor.
Evrilen Yıldız IRS 3’ün Dayanıklı Doğası
Kütlesi yaklaşık 4 milyon güneş büyüklüğünde olan Sagittarius A*‘nın yoğun ve şiddetli radyasyon yayan mahallesinde yer alan IRS 3 adlı asimptotik dev kol yıldızı, gözlemlerin odağında yer aldı. Almanya’daki Köln Üniversitesi‘nden Florian Peißker liderliğindeki araştırma ekibi, yıldızın ışık spektrumunu analiz etmek için Webb’in Mid-Infrared Instrument (MIRI) aracını kullandı. Ekip, yıldızdan yaklaşık 10.000 astronomik birim (AU) uzanan silikat tozunun katmanlı dağılımını ortaya çıkardı; sıcaklıklar yıldız yüzeyinde 927 santigrat dereceden dış katmanlarda eksi 173 santigrat dereceye kadar düşüyor.
Aşırı Koşullarda İlk Kez Su Tespiti
Oksijen açısından zengin tozun yanı sıra yapılan bu gözlemler, IRS 3‘ün zarfı içinde ilk kez su tespit edilmesini sağladı. Avrupa Uzay Ajansı‘ndan (ESA) gökbilimci ve çalışmanın ortak yazarı Macarena Garcia Marin, bu kadar sert koşulların hakim olduğu bir ortamda su bulmanın, moleküler materyalin kalıcı olabileceğini ve gelecekteki yıldız nesillerine katkıda bulunabileceğini kanıtladığını belirtti.
Galaksi Merkezlerinin Sırlarını Çözmek
Bu keşif, yıldız evrimi ve kozmik geri dönüşüm hakkındaki bilgileri yeniden şekillendiriyor. IRS 3 gibi evrilmiş yıldızların, süper kütleli bir kara deliğin yarattığı zorluklara rağmen çevrelerini zenginleştirmeye devam edebileceğini kanıtlayan bu bulgular, galaksilerin evrim süreçlerinin daha iyi anlaşılmasını sağlayacak.
