Afganistan’daki Taliban kontrolünün üzerinden beş yıl geçerken, kadınlar ve kız çocukları BBC‘ye yaptıkları açıklamalarda sıkı rejim altında hayatlarının tamamen tanınmaz hale geldiğini belirtti. 2021 yılında yeniden iktidara gelen radikal İslamcı grup, ülkedeki 22 milyon kadının haklarını sistematik olarak kısıtladı; 12 yaşından büyük kızların eğitime erişimini yasakladı, erkek refakatçi olmadan seyahati kısıtladı ve istihdam ile sağlık hizmetlerine ağır darbeler vurdu.
Eğitim ve Temel Hakların Kısıtlanması
Afganistan, kız çocuklarının orta ve yüksek eğitime resmi olarak yasaklandığı dünyanın tek ülkesi konumunda. BBC tarafından aktarılan bir Unicef raporuna göre, ülkede yaklaşık 2.6 milyon kız çocuğu 6. sınıftan sonra okula gidemiyor. Taliban Dışişleri Bakanı Amir Khan Muttaqi, kızların okullara ve medreselere gittiğini iddia etse de, ülkedeki kadınların yalnızca %7’si istihdam ediliyor ve eski haber spikeri Zuhal gibi pek çok isim mesleklerinden uzaklaştırılıyor.
Fiziksel Cezalar ve Gözdağı
Rejim, halka açık fiziksel cezalandırma uygulamalarını yeniden başlattı. 2021’den bu yana yüzlerce kişinin kırbaçlandığı resmi kayıtlara geçerken, Shaima ve Manizha gibi kadınlar uğradıkları şiddeti ve psikolojik travmaları anlattı. Bu kısıtlamalar sağlık sektörünü de derinden etkiliyor; erkek doktor kısıtlamaları yüzünden kadınlar tedaviye erişmekte büyük zorluk yaşıyor ve ülkenin anne ölüm oranları tehlikeli seviyelerde seyrediyor.
Zorluklar Arasında Direniş ve Umut
Büyük zorluklara rağmen bazı Afgan kadınlar gelecek için umut taşımaya devam ediyor. Hukuk eğitimini yarım bırakmak zorunda kalan 24 yaşındaki Noori, kendi girişimini kurarak 10 kadına istihdam sağladı. 13 yaşındaki Asma doktor olma hayalinden vazgeçmezken, diş asistanı Ela uluslararası topluma seslenerek ‘Dayanışmaya ihtiyacımız var, sessizliğe değil’ dedi.
