Boston College araştırmacıları, Cezayir‘de bulunan ve Mars’ın jeolojik tarihine ışık tutan 1.273 milyar yıl yaşında nadir bir Mars göktaşı keşfetti. Kuzeybatı Afrika (NWA) 13441 olarak adlandırılan bu kaya, şergottit grubuna ait olmasına rağmen daha önce hiç görülmemiş kimyasal özellikleri ve yaşıyla bilim dünyasını şaşırttı.
Mars Tarihinde Kayıp Bir Dönem Aydınlanıyor
2019 yılında bulunan ve doktora öğrencisi Dylan M. Seal ile profesör Ethan Baxter öncülüğündeki ekip tarafından incelenen göktaşı, bilinen tüm zaman çizelgelerini altüst ediyor. Bugüne kadar bilinen şergottitlerin neredeyse tamamı 600 milyon yıldan genç ya da yaklaşık 2.4 milyar yıl yaşındaydı. Bu durum, arada yaklaşık 1.8 ila 2 milyar yıllık devasa bir boşluk bırakıyordu. NWA 13441 tam olarak bu eksik dönemin ortasında yer alıyor.
İlkel Kimyasal Bir Zaman Kapsülü
Yaşının ötesinde, göktaşının neodyum izotopları, güneş sisteminin 4.56 milyar yıl önceki oluşumuna uzanan ilkel kondritlere benzer bir kimyasal yapı sergiledi. Bu bulgu, magmanın Mars‘ın derinliklerinde daha önce hiç örneklenmemiş antik bir rezervuardan beslendiğini gösteriyor. Sürekli levha tektoniğiyle kabuğunu yenileyen Dünya‘nın aksine Mars, durgun bir dış kabuk altında evrimleştiği için bu tür ilkel kimyasal izlerin milyarlarca yıl boyunca saklanmasına imkan tanıdı.
Gelecekteki Araştırmalar ve Bilimsel Etki
Geochimica et Cosmochimica Acta dergisinde yayımlanan bu çığır açıcı araştırma, erken dönem Mars volkanizması hakkında eşsiz veriler sunuyor. Boston College‘daki Baxter laboratuvarı, Scripps Oşinografi Enstitüsü ve The Open University‘den meslektaşlarıyla birlikte bu olağanüstü uzay kayasının gizemlerini çözmek için çalışmalarını sürdürüyor.
