El Niño hava olayının tetiklediği şiddetli kuraklık, Panama Kanalı‘ndaki geçişleri bir kez daha tehdit ederek yetkilileri günlük gemi geçiş sayılarını düşürmeye zorluyor. Hayati önem taşıyan su yolu, 3 Eylül itibarıyla günlük gemi trafiğini 36‘dan 34‘e düşürecek ve 15 Eylül‘e kadar bu rakamı 32‘ye indirecek. Küresel deniz ticaretimin yüzde 5‘ini ve ABD konteyner trafiğinin yaklaşık yüzde 40‘ını yöneten kanal, bu kısıtlamalar nedeniyle uluslararası ticaret için büyük bir darboğaza dönüşüyor.
Su Kaynakları Üzerindeki Artan Baskı
Panama Kanalı, gemileri kıtasal bölme boyunca yükseltmek için Gatún Gölü dahil olmak üzere yapay göl sistemlerine dayanıyor. Ancak azalan yağışlar nedeniyle yaşanan su kıtlığı, yöneticileri Panama nüfusunun neredeyse yarısı olan yaklaşık 2 milyon insanın içme suyu ihtiyacına öncelik vermeye zorladı. Northeastern Üniversitesi doçentlerinden Samuel Muñoz, ‘Rezuvarlardaki su seviyeleri çok düştüğünde, diğer kritik kullanımlar için suyu korumak adına geçmesine izin verilen gemi sayısını kısıtlamak zorunda kalıyorlar’ dedi.
Hürmüz Boğazı‘ndaki çatışmaların tetiklediği alternatif rota sorunları, bölgedeki yığılmaları zaten artırmıştı. Rezervasyonsuz geçiş açık artırma fiyatları 100.000 dolardan yaklaşık 380.000 dolara fırlarken, Ağustos ayında sırayı atlamak isteyen bir gemi tam 4 milyon dolar ödedi. Uzmanlar, bu artan maliyetlerin ve uzun bekleyişlerin tüketici fiyatlarına doğrudan yansıyacağı konusunda uyarıyor.
İklim Değişikliği ve Uzun Vadeli Belirsizlikler
Yaşanan bu kriz, 2023‘ün başından 2024‘ün ortalarına kadar süren ve 1.6 milyar dolarlık yeni bir rezervuar planının onaylanmasına yol açan felaket kuraklığını hatırlatıyor. Panama Kanalı yöneticisi Ricaurte Vásquez Morales, ‘Kanal doğaçlama hareket etmiyor’ diyerek duruma hazırlıklı olduklarını vurgulasa da, Muñoz liderliğindeki bir 2025 modelleme çalışması, yüksek emisyon senaryolarının 21. yüzyıl boyunca Gatún Gölü seviyelerini tehlikeli biçimde düşürebileceğini gösteriyor.
